Connect with us

Shendetesi

E tmerrshme çka i ndodh trupit kur pini “shisha”

Publikuar

me

Shisha, e njohur ndryshe si nargjilja, është kthyer në trend për të rinjtë shqiptarë. Këtij trendi nuk po i shpëtojnë as të miturit, të cilët ndihen “cool” nëse e frekuentojnë bashkë me shoqërinë.

Ky fenomen i ekspozon ata ndaj lëndëve kancerogjene dhe varësisë ndaj një kulture orientale e të qëndruarit në grup për orë të tëra duke tymosur.

Çfarë është shisha?

Është procesi i tymosjes së duhanit me shije, i cili realizohet nëpërmjet djegies së qymyrit dhe ftohjes së tymit nga uji. Shijet janë nga më të ndryshmet që fillojnë që nga frutat e deri tek më të fortat siç është ajo me pije energjike dhe që nga dëshmitë e të rinjve që e përdorin, të shkakton marrje mendsh. Përjashtim nuk bën edhe shisha me shije hashashi.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, tymi i prodhuar nga djegia e shishave është toksik. Analizat laboratorike të tymit të shishave kanë zbuluar nivele të matshme të lëndëve kancerogjene dhe toksike si oksid nitrik dhe metale të rënda. Përveç kësaj, djegia e qymyrit gjeneron nivele të larta të monoksidit të karbonit.

Këto substanca toksike bëhen shkak për sëmundje të zemrës, mushkërive dhe kancerit tek duhanpirësit dhe mund të sjellin të njëjtat pasoja edhe te përdoruest e shishave, nëse absorbohen në trup në sasi të konsiderueshme.

Madje një konsumues i rregullt i Shisha-s mund të thithë më shumë helme tymërash gjatë konsumimit të Shisha-s sesa një duhanpirës brenda pak ditësh. Pak ditë pasi ta keni lënë do të vini re ndryshimet dhe përmirësimet në shëndetin dhe cilësinë e jetës suaj.

Arsyet pse duhet ta lini Shisha-n:

Zvogëloni shanset për infektimin e gojës nga bakteret

Zvogëloni shanset për t’u prekur nga kanceri dhe turbekulozi

Parandaloni sëmundjet e zemrës

Bëni një jetë më të shëndetshme

Më parë turbekulozi në vendet e Lindjes së Mesme lidhej me Shishën

Monoksidi i karbonit (nga qymyri) është 30 herë më i vështirë për tu tretur në ujë,sesa oksigjeni.

Në një thithje të vetme ata që konsumojnë shisha thithin deri në 200 herë më shumë tym se nga një cigare.

Pirja e duhanit vret rreth 114,000 njerëz në Britani të Madhe çdo vit. Sa më e gjatë seanca me nargjile, aq më shumë nikotinë dhe toksina merrni.

Vazhdo ta lexosh

Shendetesi

Simptomat e reja të COVID-19: Gunga dhe ënjtje në gojë, skuqje dhe djegie e këmbëve ose duarve

Publikuar

me

Ndryshimet në gojë, duar ose këmbë mund të jenë shenjat e fundit të infeksionit me coronavirusin e ri, sugjeron një studim i ri.

Studiuesit zbuluan se 25 për qind e pacientëve me COVID-19 të parë në prill 2020 kishin një inflamacion të gjuhës ose gunga dhe ulcera në gjuhë.

Për më tepër, gati 40 për qind e atyre pacientëve kishin skuqje dhe djegie në pëllëmbët e duarve dhe shputat e këmbëve.

Ekipi, nga Spitali Universitario La Paz, Madrid, Spanjë, thotë se mjekët dhe infermierët duhet të ekzaminojnë kavitetet orale, duart dhe këmbët e pacientëve të dyshuar se kanë COVID-19 në mënyrë që t’i diagnostikojnë ato më shpejt.

Gjetjet u botuan në British Journal of Dermatology në formën e një ‘letre kërkimore’ në shtator por u prezantuan dje (e martë). Studimi përfshiu 666 pacientë. Në përgjithësi, 45.7 për qind kishin ndryshime të vërejtura në gjuhë, duar ose këmbë.

Rreth një në katër pacientë, 25.7 për qind, vunë re ndryshime në gjuhën e tyre, ajo që është bërë e njohur si ‘gjuhë covide’. Ndryshimi më i zakonshëm ishte papilliti gjuhësor kalimtar, i cili është pezmatimi i papilave, ose gunga të vogla në sipërfaqen e gjuhës, shkruan Daily Mail.

Për më tepër, 6.6 për qind raportuan një inflamacion të gjuhës që e bën atë të fryhet në madhësi dhe të ndryshojë në ngjyrë. Gati katër për qind kishin një shtresë të bardhë që shfaqet në sipërfaqen e gjuhës.

Ndërkohë, afërsisht 40 për qind e pacientëve raportuan se kishin ndryshime në duar dhe këmbë. Rreth 15 për qind kishin ngjyrë kafe të kuqërremtë në pëllëmbët e duarve dhe në shputat e këmbëve.

Ndërsa, shtatë për qind e pacientëve raportuan ndjesi djegieje, të quajtur eritrodizestezi, në fillim të sëmundjes.

Vazhdo ta lexosh

Shendetesi

Problemet me kujtesë pas tejkalimit të COVID-19, çka thonë ekspertët shëndetësorë?

Publikuar

me

Kaltrina Jupolli-Sejdiu, 30-vjeçare nga Prishtina deri para muajit nëntor të vitit të kaluar, nuk ka pasur asnjë problem me kujtesën. Por, prej kur është shëruar nga sëmundja COVID-19, humbja e kujtesës i është bërë pjesë e përditshmërisë.

“Harresën e kam aty për aty, nuk më ka ndodhur më herët që dikush të më dhuroj diçka e ta harroj menjëherë, e kjo po më ndodh aq shpesh. Po e vërej sepse unë me kujtesë kam qenë shumë mirë”, thotë ajo.

Ajo ishte infektuar me koronavirus para tre muajsh, por shqetësimet me kujtesë i janë paraqitur pasi e ka tejkaluar sëmundjen COVID-19, që shkakton koronavirusi.

Shqetësime me humbje të kujtesës ka edhe F.S, që ishte infektuar me koronavirus para tre muajsh.

“Probleme me harresën kam pasur pas një muaj pasi e kam përfunduar virusin dhe shpesh më ndodh brenda dy-tri orëve harroj se çfarë ka ndodhur”, tregon për Radion Evropa e Lirë, F.S.

Që disa persona po hasin në probleme lidhur me kujtesën pasi kalojnë COVID-19, e konfirmon edhe neurologu, njëherësh asistent-profesor në Universitetin e Prishtinës, Blerim Myftiu. Sipas tij, rastet që më së shumti kanë probleme të tilla janë ato raste që nuk e kanë kaluar lehtë këtë virus, pra të tillët që u është dashur të qëndrojnë në spital.

Myftiu potencon dy probleme kryesore që shfaqen te personat që tashmë e kanë kaluar COVID-19, sëmundjen që e shkakton koronavirusi.

“Njëra prej tyre është dhimbja e kokës, e cila mund të shfaqet më shpesh te njerëzit të cilët para COVID-it ose para vuajtjes, nuk kanë pasur migrenë ose ndonjë formë tjetër të dhimbjes primare. Si dhe një formë tjetër jo edhe aq primare sa dhimbja e kokës është edhe problemi me mbamendje, kujtesë, rifreskim të informatave paraprake, koncentrim, fokusim, punë të caktuara në aktivitetet e përditshme ditore që i kanë pasur paraprakisht”, thotë Myftiu.

Ai potencon që ende nuk dihet saktë se pse ndodhin problemet me kujtesë te disa persona, por sipas tij, mundësitë mund të jenë për shkak të depërtimit të virusit në tru, dëmtimit të arterieve të vogla të gjakut si dhe mungesës së oksigjenit në tru.

Myftiu tregon se kur duhet të shqetësohen personat që kanë humbje të kujtesës.

“Një harresë, e cila fillon me harresën e çelësave ose takimit në janar të vitit 2021 dhe nëse kjo harresë progreson në janar të vitit 2021 që ‘nuk mund ta gjejë veturën në parking ku e kam lënë, ose po sillem 30 minuta nga puna në shtëpi në një rrugë që bëhet për pesë minuta dhe jo për faj të komunikacionit’, atëherë kjo tregon që harresa e këtij personi po përparon në një harresë funksionale, pra që po ndikon në përditshmëri”, thekon Myftiu.

Që efektet e COVID-19 janë afatgjata e konfirmon edhe mikrobiologu, Lul Raka. Ai tregon që te disa persona ky virus shkakton simptoma që mund të zgjasin deri në 12 javë pas infeksionit. Një dukuri e tillë sipas Rakës njihet me termin ‘Sindroma post-COVID’ apo ‘COVID-i i gjatë’. Sipas tij, ndonëse në fillim është menduar që këto simptoma paraqiten vetëm te pacientët që e kalojnë me vështirësi COVID-19, tani hulumtimet e thonë që këto shqetësime shëndetësore paraqiten edhe te të rinjtë.

“Simptomat më të shpeshta te këta persona janë të ndryshme dhe përfshijnë: lodhje, rraskapitje, frymëzëni, rrahje të shpejta të zemrës pas një ngarkese minimale, dhimbje gjoksi, pezmatim të muskulit të zemrës apo mbështjellësit të tij, ndryshime lëkurore, çrregullime të gjumit, rënie e flokëve, kokëdhimbje, harresë apo pamundësi e koncentrimit, depresion, ethe që përsëriten, ngjirje e zërit, dhimbje të kyçeve, dhimbje veshi dhe barkqitje”, thotë Raka.

Arsyet pse sipas Rakës disa persona mund të kenë simptoma të tilla edhe pasi e kalojnë COVID-19, është si rrjedhojë e “dëmtimit të drejtpërdrejtë të organeve dhe e faktorëve që ndërlidhen me sistemin imunitar”.

Neurologu Myftiu në anën tjetër tregon që neurologu duhet të jetë adresa e parë për këta persona që përjetojnë humbje të kujtesës, por që shpeshherë mund të kërkohet edhe ndihma e psikologut.

“Mund të sugjerojmë edhe për ndihmën e psikologut, përkatësisht të bëhen disa matje psike-metrike për të kuptuar se sa realisht është ajo harresë apo ai problem kognitiv apo është vetëm një raportim subjektiv ose një tej zmadhim të cilin e heton një person”, shpjegon Myftiu.

Psikologjia, Selvie Izeti, thotë që personat që kanë histori të mëparshme me stres dhe ankth, kanë më shumë tendencë të preken nga humbja e kujtesës, pasi ta kalojnë COVID-19.

“Kur stresi është shumë i lartë, trupi prodhon hormonin adrenalinë, i cili mobilizon trupin për një kërcënim të afërt dhe çon në një gjendje të hiper-vigjilencës, duke kontrolluar vazhdimisht mjedisin për shenja të mundshme të rrezikut. Kjo bën që ne të mos jemi në gjendje të përqendrohemi në stimuj të tjerë përreth nesh, prandaj edhe vjen në pah procesi i harresës”, thotë Izeti.

Edhe Izeti potencon që një person duhet të fillojë të shqetësohet për humbje të kujtesës, kur kjo gjë e pengon seriozisht në funksionimin e jetës së përditshme.

Për efektet post-COVID janë duke u bërë edhe hulumtime shkencore. Në një artikull të publikuar nga ‘Harvard Medical School’, me titullin ‘Efektet e fshehura afatgjata të COVID-19′, argumentohet se si mund të ndikojë COVID-19 në aftësitë njohëse.

“Në jetën e përditshme, efektet njohëse në kujtesë, mund të çojnë në vështirësi për menaxhimin e ilaçeve, menaxhimin e financave, kuptimin e materialeve të shkruara dhe madje edhe në vazhdimin e bisedave me miqtë dhe familjen”, thuhet ndër të tjera në këtë hulumtim.

Në një publikim të fundit të bërë nga shkencëtarët amerikanë dhe gjermanë dhe të publikuar në Alzheimer’s Research & Therapy, shkruhet që një kombinim i mundshëm i efektit të COVID-19, inflamacionit sistematik, infarktet në tru dhe dëmtimet e organeve vitale, mund të shkaktojë që disa persona që kanë kaluar këtë virus të jenë më të rrezikuar nga sëmundja e Alzheimerit. /rel/

Vazhdo ta lexosh

Shendetesi

Varianti i ri i Covid, shkencëtarët përgatisin versione të reja vaksinash

Publikuar

me

Shkencëtarët e Oksfordit po përgatiten të prodhojnë me shpejtësi versione të reja të vaksinës së tyre për të luftuar variantet më ngjitëse të Covid-19 të zbuluara në Mbretërinë e Bashkuar, Afrikën e Jugut dhe Brazil.

Ekipi i Oxford dhe AstraZeneca po kryen studime për të përshtatur teknologjinë rreth prodhimit të versioneve të reja të vaksinës.

Një zëdhënës i Oksfordit tha se universiteti po vlerëson me kujdes ndikimin e varianteve të reja në imunitetin e vaksinave dhe po vlerëson proceset e nevojshme për zhvillimin e shpejtë të vaksinave të kundër Covid-19.

Kryeministri britanik Boris Johnson tha të mërkurën se rregullatori i ilaçeve të Britanisë do të jetë i gatshëm dhe në gjendje të japë aprovimin për versionet e reja të vaksinave kundër Covid-19 për të kundërshtuar variantet e reja të koronavirusit që mund të shfaqen.

Testet e fundit laboratorike kanë treguar që vaksina kundër Covid-19 e zhvilluar nga Pfizer dhe partneri BioNTech ka të ngjarë të funksionojë kundër variantit të zbuluar në Mbretërinë e Bashkuar.

Vazhdo ta lexosh

Aktuale

Copyright © 2016 - 2020 Publicisti.com